Mexico – de Franse Interventie en het 2de keizerrijk, 1862 – 1867 (4)

4 – EEN KEIZERRIJK IN DE MAAK

Met niets anders in handen dan de hoofdstad presenteert Dubois de Saligny de plannen voor een nieuwe regering. De Fransen benoemen 35 personen die een junta moeten vormen. Deze junta moet vervolgens een regentschap van drie benoemen, aan wie de uitvoerende macht wordt gegeven. Ze bestaat uit:
Mexico - de Franse Interventie en het 2de keizerrijk, 1862 - 1867
generaal Juan Almonte, Mgr. Labastida y Dávalos, de aartsbisschop van Mexico, en generaal José Mariano Salas, de man die plechtig de sleutels van de stad aan Forey heeft aangeboden.

Daarnaast moet de junta 215 personen benoemen met wie zij een “Vergadering van Notabelen” zal vormen. Deze Vergadering (“intelligente mannen, gewoon aan het politieke leven en openbare zaken”, volgens De Saligny, hoewel de roddel wil dat de Fransen voor toonbare kleding van enkele van deze notabelen betalen), wordt verondersteld de wil van het volk te vertegenwoordigen, en moet beslissen over de toekomstige regeringsvorm. Ze vangt haar werk aan op 11 juli en verklaart nog diezelfde dag, met algemene stemmen, dat de Mexicaanse natie als regeringsvorm heeft aangenomen een erfelijke monarchie met een katholieke prins, en dat de kroon aangeboden zou moeten worden aan Zijne Hoogheid Maximiliaan van Habsburg.

Mexico - de Franse Interventie en het 2de keizerrijk, 1862 - 1867

Een deputatie aangevoerd door Gutierrez de Estrada, voormalig ambassadeur aan het Pauselijke Hof te Rome, reist af naar het kasteel van Miramar bij Triëste en biedt op 3 oktober 1863 de kroon aan aan haar illustere bewoner, Aartshertog Ferdinand Maximiliaan van Oostenrijk.

Mexico - de Franse Interventie en het 2de keizerrijk, 1862 - 1867Die hij prompt weigert: “Ik moet het feit onderkennen -en hierin ben ik het eens met de keizer der Fransen- dat de monarchie niet gevestigd kan worden (…) op een vaste en wettige basis, behalve wanneer de hele natie de wensen van de hoofdstad zal bevestigen. Mijn aanvaarden van de troon moet daarom afhangen van het resultaat van de stemming van het gehele land.”

 

 

 

 

Forey en Dubois de Saligny hebben zich in hun enthousiasme laten meeslepen. In zijn instructies aan Forey schreef Napoleon: “…omarm de ruzie van geen van de partijen, maar verklaar dat alles voorlopig is tot Mexico haar wensen kenbaar gemaakt heeft” En: “Het te bereiken doel is niet om een regeringsvorm op te leggen die hen tegen zal staan, maar om hen te helpen om, conform hun wensen, een regering te vestigen die enige kans zal hebben op stabiliteit”. Misschien was Napoleon in het geheel niet van plan om de Mexicanen serieus een stem in het kapittel te geven, maar het was hoe dan ook zeker niet de bedoeling dat zijn vertegenwoordigers dat wereldkundig zouden maken. En dat is precies wat de twee sukkels hebben gedaan: in Vera Cruz werd zelfs een koninklijk saluut van 101 kanonschoten afgevuurd.

De keizer kan er niet om lachen. Forey wordt teruggeroepen, hoewel bevorderd tot maarschalk om de afgang van deze loyale maar incompetente dienaar te verzachten. Dubois de Saligny die, behalve deze blunder, de kredietwaardigheid van Frankrijk heeft gebruikt voor een paar zeer dubieuze transacties, vliegt zonder pardon de laan uit. En nu gaan de teugels van de macht over in de steviger en kundiger handen van generaal François Achille Bazaine.

Mexico - de Franse Interventie en het 2de keizerrijk, 1862 - 1867

Minister van buitenlandse zaken Drouyn de Lhuys schrijft de nieuwe opperbevelhebber: “…we kunnen de stem van de Vergadering alleen zien als een eerste indicatie van de voorkeuren van het land. (…) de Vergadering beveelt haar medeburgers het instellen van monarchale instituties aan, en draagt een prins voor ter stemming. Het is nu de taak van de voorlopige regering om deze stemmen te verzamelen.” Dat is allemaal leuk en aardig, maar hoe verzamel je de stemmen van een bevolking wanneer het hele land in rep en roer is tegen de Fransen? Terwijl Forey duimen zat te draaien hebben de Juaristas zich gehergroepeerd. Hun troepen beheersen het land, en groepen struikrovers, vriendelijk “guerillas” genoemd, maken de wegen onveilig, zelfs tot aan de poorten van de hoofdstad.

En dan heeft Bazaine nog een ander probleem: de kerk. Nadat de Liberalen de wetten hadden uitgevaardigd die de kerk van haar bezittingen hebben beroofd, zijn er rechtszaken begonnen over promesses die gegeven werden voor de aankoop van die bezittingen, die nu eindeloos worden vertraagd door de kerk. Het is zelfs zo dat door haar toedoen de gerechtshoven aarzelen om uitspraak te doen in deze zaken. Nu de Fransen een regering hebben ingesteld waarvan een van de voornaamste leden de aartsbisschop zelf is, is de kerk ervan overtuigd dat de onteigeningen nietig zullen worden verklaard en dat haar vroegere invloed in staatszaken weer zal worden hersteld. De Fransen hebben echter heel andere plannen. Bazaine instrueert de regenten om de wetten niet te herroepen en gelast de rechters om haast te maken met de zaken. Labastida, furieus, verklaart Bazaine’s orders onwettig, waarop de prelaat prompt van zijn taken wordt ontheven en vriendelijk wordt verzocht om verder zijn mond te houden.

Na deze zaak te hebben afgehandeld met de hem typerende doortastendheid trekt de generaal ten strijde en verslaat binnen zes weken de Liberale generaals Doblado, Negrete, Comonfort en Uraga. De Fransen hebben nu het grootste deel van het land in handen. Juárez is gedwongen om te vluchten naar Monterey, dicht bij de grens met de V.S. En nu kan Bazaine de kwestie van de verkiezingen regelen. Hier ondervindt hij weinig moeilijkheden: de veroverde steden aanvaarden de aartshertog net zo gemakkelijk als ze al veertig jaar lang de presidentiële kandidaat van iedere overwinnaar hebben aanvaard.

Mexico - de Franse Interventie en het 2de keizerrijk, 1862 - 1867

En dus kunnen Estrada en zijn Commissie terug naar Miramar, om op 10 april 1864 opnieuw de kroon aan Maximiliaan aan te bieden, die zich van nu af mag laten aanspreken als Zijne Keizerlijke Majesteit Maximiliaan I, Keizer van Mexico. Maar voordat we hem en zijn Charlotte naar hun nieuwe thuis laten varen, moeten we een paar woorden wijden aan deze tragische slachtoffers van ambitie, hebzucht en dwaasheid.

©2010, Marcel Wick

vorige pagina

volgende pagina

INHOUDSOPGAVE